Νότιος Ταΰγετος

Μυστηριακός και φιλόξενος

  • Έλενα Κολλάτου

  • Λεωνίδας Τούµπανος, Έλενα Κολλάτου

Έτσι µου στάθηκε ο Ταΰγετος: όπως ο κόρφος της µητέρας µου.
Με πότισε γαλάζιο, αψύ αίµα, ήλιο και πράσινο
ως να µου δέσει την ψυχή όπως την πέτρα του
ως να χαράξει στην καρδιά µου τις βαθιές χαράδρες του
να σχηµατίσει µες στη ζωή µου δώδεκα κορφές
να βγαίνω απάνω µε µοναδικό µου όνειρο τον ήλιο.
Με δίψα µου µοναδική τον ήλιο.

Νικηφόρος Βρεττάκος


Η πρωινή πάχνη έχει µόλις σκορπίσει και οι λιγοστές ακτίνες  του ήλιου διαπερνούν σιγά σιγά τη συννεφιά, χαρίζοντας τη λάµψη τους στον Ταΰγετο. Η θέα της επιβλητικής του οροσειράς, καθώς πλησιάζουµε προς τη Σπάρτη, γίνεται ολοένα και πιο µαγευτική, αιχµαλωτίζοντας το βλέµµα, που αχόρταγα περιπλανιέται στην κορυφογραµµή. Θέλει να διατρέχει το περίγραµµά της ξανά και ξανά, τόσο που χρειάζεται εγκράτεια, για να µείνεις προσηλωµένος στον δρόµο και να συγκεντρωθείς στην οδήγηση. Η εικόνα του ορεινού όγκου σε            συνδυασµό µε τα αρώµατα του ελαιόλαδου από τα ντόπια ελαιοτριβεία αγαλλιάζουν την ψυχή, λειτουργούν σαν ηρεµιστικό, που σε γεµίζει πληρότητα και ευγνωµοσύνη.

Άρνα και Γοράνοι

Η κατάφυτη φιδογυριστή διαδροµή που ενώνει τη Σπάρτη µε την Άρνα, γεµάτη µε πλατάνια, καστανιές, καρυδιές και αρωµατικά βότανα είναι καθαρτήριο. ∆εκέµβρης µήνας και δεν µπόρεσα να αντισταθώ, να ανοίξω το παράθυρο να µπει ο δροσερός αέρας να γεµίσει τα πνευµόνια µας µε ζωή!

Πρώτη µας στάση η Άρνα, ένα ορεινό χωρίο χτισµένο σε υψόµετρο 750µ. στην πλαγιά του Ταΰγέτου. Οι καµινάδες φαίνονται να αχνίζουν από µακριά. Στην πλατεία µε τη µαρµάρινη βρύση του 1922 πρωτοστατεί ο υπεραιωνόβιος πλάτανος. Στην αγκαλιά του, κάθε φθινόπωρο πραγµατοποιείται η φηµισµένη γιορτή του κάστανου. Το µπαλκόνι της πλατείας στέκεται στην άκρη µιας καταπράσινης χαράδρας, που στο  βάθος της κυλάει ο αρχαίος ποταµός Σµήνος. Πηγάζει κοντά στην Άρνα και µπορεί κανείς να περπατήσει το µονοπάτι, που ξεκινάει λίγο έξω από το χωριό µέχρι τις πηγές της Αγίας Μαρίνας.

Στο καφενείο είναι µαζεµένες λιγοστές γυναίκες, που περιµένουν τον αγροτικό γιατρό από το Γύθειο, πίνοντας τον καφέ τους κουβεντιάζοντας. Πιάνουµε κουβέντα µε την κυρία Κούλα, που γεννήθηκε και «αναστήθηκε» εδώ, όπως χαρακτηριστικά µας είπε, αλλά παντρεύτηκε στη γειτονική «Σπαρτιά». Μας άνοιξε την καρδιά της, µιλώντας για τη ζωή της και το χωριό, «…σας νιώθω σα συγγενείς µου». Μας κέρασε τον καφέ, δείχνοντάς µας τον δρόµο προς τις πηγές. Οι οδηγίες ήταν σαφείς: στο τέλος του ασφαλτοστρωµένου δρόµου πρέπει να αφήσουµε το αµάξι, γιατί µετά τις πρόσφατες βροχές, ο χωµάτινος δρόµος έχει νεροφαγώµατα και µόνο αγροτικό ή τζιπ συνεχίζει µε ασφάλεια. Καθώς κατηφορίζει στο φαράγγι, ο δρόµος περνάει µέσα από ελαιόδεντρα. Εδώ και εκεί, στα διάφορα χωράφια συναντάς οικογένειες να δουλεύουν ακάµατα στη συγκοµιδή της ελιάς.

Θυµάρι, θρούµπι και φασκόµηλο ευωδιάζουν το πέρασµά µας και ο ήχος του ποταµιού µας συνοδεύει, µέχρι που φτάνουµε στις πηγές της Αγίας     Μαρίνας. «Από εδώ πίνει νερό όλη η Μάνη» µας είχε πει χαρακτηριστικά η κυρία Κούλα, πριν µας αποχαιρετήσει και πράγµατι το νερό του ποταµού έχει µια χαρακτηριστική γλυκύτητα, που αναφέρει και ο Παυσανίας στα «Λακωνικά» του.

Στους Γοράνους περιηγηθήκαµε στα καλντερίµια, συνοµιλώντας µε τους κατοίκους, που εκείνη την ώρα επέστρεφαν από τις ελιές. Αυτήν την εποχή οι περισσότεροι κάτοικοι ασχολούνται µε τη συγκοµιδή του πολύτιµου καρπού και όπως µας εξήγησαν, βιάζονται να προλάβουν να τελειώσουν, πριν αρχίσουν οι πολλές βροχές και τα χιόνια, καταστρέφοντας τους κόπους τους και την παραγωγή.

Ξηροκάµπι

Το Ξηροκάµπι είναι το µεγαλύτερο χωριό της ευρύτερης περιοχής και εδώ βρίσκει κανείς αρκετές επιλογές για φαγητό και καφέ. Στρατηγικά τοποθετηµένο, ανάµεσα από τον Μυστρά και το Γύθειο αποτελεί εξαιρετική επιλογή για τόπο διαµονής και ορµητήριο εξερεύνησης της φύσης του Ταΰγετου. Μέσω του εκτεταµένου δικτύου µονοπατιών, οι λάτρεις του βουνού µπορούν να γνωρίσουν από κοντά τις αστείρευτες οµορφιές του. Απόλυτα φιλόξενος και φιλικός, ο παραδοσιακός ξενώνας Ταλετόν έχει αυτό το αίσθηµα θαλπωρής, που χρειαζόµαστε µετά από µια τόσο γεµάτη µέρα. Πήρε το όνοµά του από την ψηλότερη κορυφή του Ταΰγετου (2.404µ.), τον Προφήτη Ηλία ή Ταλετόν, που δεσπόζει στην περιοχή και είναι προσπελάσιµη µέσω µονοπατιού, που ξεκινάει από το ορειβατικό καταφύγιο. Ο ιδιοκτήτης του ξενώνα, Ηλίας Γιατράκος, µας υποδέχτηκε εγκάρδια και µας µίλησε για την ιστορία του κτιρίου, η οποία ξεκινάει τον 19ο αιώνα, όταν ο χώρος χρησιµοποιούταν για την αποθήκευση αγροτικών προϊόντων και την παραγωγή µεταξιού. Το κτίσµα θεωρείται δείγµα της βιοµηχανικής αρχιτεκτονικής της Λακωνίας, που βασίζεται στην πέτρα και το ξύλο και έχει την τύχη να διασώζει σε πολύ καλή κατάσταση µια υπόγεια µαρµάρινη δεξαµενή λαδιού. Στο νοτιοδυτικό άκρο του χωριού, εκεί που ξεκινάει ο δρόµος για την Κουµουστά και καταλήγει το φαράγγι του Ανακώλου, διέρχεται ο χείµαρρος Ρασίνα και από τα ελληνιστικά χρόνια έχει χτιστεί ένα         µονότοξο γεφύρι − σε χρήση ακόµη και σήµερα − που ένωνε µέσω της Βασιλικής Οδού τη Σπάρτη µε την Καρδαµύλη. Οι κάτοικοι µας είπαν, ότι σύµφωνα µε τον µύθο, από εδώ πέρασε ο Πάρης µε την Ωραία Ελένη, για να πάει στο νησί Κρανάη του Γυθείου και να φύγει για την Τροία.

∆ραστήρια κοινωνία, το Ξηροκάµπι διαθέτει αρκετούς πολιτιστικούς, αθλητικούς και χορευτικούς συλλόγους, ενώ εδώ ανακαλύψαµε κι ένα εργαστήριο αρχαίας λύρας! Ανήκει στον κύριο Γιάννη Σταθάκο, µουσικό και πολιτικό µηχανικό και αν κάποιος ενδιαφέρεται να τον γνωρίσει, δεν έχει παρά να ρωτήσει στο καφενείο του χωριού. «Η λύρα είναι ένα όργανο ηρεµιστικό, έχει την ιδιότητα να σε χαλαρώνει», µας εξηγεί ο κύριος Γιάννης, καθώς δοκιµάζουµε τις µουσικές µας δυνατότητες επάνω στις χειροποίητες λύρες, που έχουν κατασκευαστεί στα πρότυπα της αρχαιότητας. Ο ίδιος ξεκίνησε το εργαστήρι του σε µια δύσκολη προσωπικά εποχή και οραµατίζεται τη δηµιουργία ενός χώρου, όπου θα µπορεί ο επισκέπτης, όχι µόνο να δει αρχαία όργανα, αλλά να τα πιάσει στα χέρια του, να τα δοκιµάσει και γιατί όχι να δηµιουργήσει µουσική. «Αν θέλετε µπορούµε να ανεβούµε στους Πενταυλούς και να πάρουµε µαζί µας και τη λύρα» µας λέει, ανανεώνοντας µε µεγάλη χαρά το ραντεβού µας για το επόµενο πρωί.

Μονή Γόλας

Χτισµένη στα 900µ. υψόµετρο σε µια περιοχή γεµάτη από καστανιές, πεύκα και έλατα, η Μονή είναι αφιερωµένη στην Παναγιά Ζωοδόχου Πηγής. Περνώντας µέσα από το πυκνό ελατοδάσος, τα σύννεφα έχουν κατέβει χαµηλά, και το χώµα αναδύει αρώµατα καθάρια και ζωογόνα. Είναι λίγο πριν το σούρουπο και το κρύο έχει αρχίσει να γίνεται αισθητό. Όλη η πορεία µέχρι το µοναστήρι, το οποίο δεν φαίνεται από κανένα σηµείο του δρόµου, παρά µόνο από την τελευταία στροφή έχει κάτι µυστηριακό και απόκοσµο.

Εκεί µας περίµενε η ζεστή υποδοχή του πατέρα Ηλία, µοναδικού µοναχού του µοναστηριού. Μας ξενάγησε στο καθολικό (1632) και τον νάρθηκα (1653) του ναού, και µας µίλησε για τη µοναδική του αγιογράφηση: επτά ναοί όλοι και όλοι σε ολόκληρη τη χώρα και µοναδικός στη Νότιο Ελλάδα που απεικονίζει αρχαίους σοφούς και φιλοσόφους. «Αυτοί µίλησαν για έναν Θεό» µας εξηγεί, αιτιολογώντας γιατί ο Πλάτωνας, ο Αριστοτέλης, ο Θαλής και ο Θουκυδίδης µεταξύ άλλων έχουν θέση σε µια χριστιανική εκκλησία.

Κι αν αναρωτιέστε, πως είναι να ζει κανείς αποµονωµένος µέσα στο δάσος, ο πατέρας Ηλίας µας εξήγησε, πως δεν νιώθει καθόλου µόνος. Ο λόγος του Θεού είναι παρών µέσα από τη σιωπή, µας είπε, και πως ανάµεσα σε κόσµο είναι συνήθως κανείς πολύ πιο µόνος από τον ίδιο...  Ακούσαµε ιστορίες για τα αγριογούρουνα, που έρχονται τις νύχτες και χτυπάνε πάνω στις πόρτες του µοναστηριού και για τις αναρίθµητες αστραπές που πέφτουν, όταν βρέχει. Κεραστήκαµε λουκουµάκι και καφέ και εγκάρδια χωριστήκαµε, µε την υπόσχεση να ανταµώσουµε ξανά, αν είναι θέληµα Θεού.

Λίγο η κουβέντα, λίγο το τοπίο πήραµε τώρα τον δρόµο της επιστροφής πιο ανάλαφροι αλλά και πεινασµένοι. «Αν θέλετε να φάτε εξαιρετικό σπιτικό φαγητό, η «Παραλία» στο Ξηροκάµπι είναι µονόδροµος» µας ξεκαθάρισαν οι ντόπιοι. ∆εν είχαµε άλλη επιλογή. Καθίσαµε δίπλα στο τζάκι και αφήσαµε τον Κώστα να µας περιποιηθεί. ∆οκιµάσαµε άγρια χόρτα του βουνού µε θεσπέσιο λάδι, που βγήκε µόλις χθες. Τυροπιτάκια µε φέτα και σπιτικό φύλλο, λουκάνικο µε πορτοκάλι, καπνιστό χειροποίητο δικό τους, κολοκυθοανθούς γεµιστούς µε τυρί και δυόσµο, χορτόπιτα µε διάφορα χόρτα και όλα τα υλικά από το µποστάνι τους. Τι καλύτερος τρόπος για να κλείσεις µια γεµάτη µέρα στο βουνό.

Κουµουστά και Πενταυλοί

∆ιασχίζουµε το φαράγγι του Ανακώλου, περνώντας δίπλα απ’ το ποτάµι µε τους µικρούς καταρράκτες, µέχρι να φτάσουµε στο πετρόχτιστο µεσαιωνικό χωριό της Κουµουστάς στην άκρη του φαραγγιού. Ο ήχος του νερού και η φρεσκάδα της µυρωδιάς του δάσους µας συντροφεύει, ώσπου εµφανίζονται και τα πρώτα σπίτια του παραµυθένιου οικισµού των δύο µόνιµων κατοίκων. Στην πετρόχτιστη πλατεία µε τα πλατάνια και τις βρύσες µε το κρυστάλλινο νερό αφήσαµε το αµάξι, για να περιηγηθούµε στα στενά καλντερίµια, να χαζέψουµε από τα µπαλκόνια και τις αυλές το καταπράσινο φαράγγι, που απλωνόταν στα πόδια µας και να ατενίσουµε τα βουνά, που ορθώνονταν µπροστά µας επιβλητικά. Το χωριό χτίστηκε την εποχή του Βυζαντίου, τότε που οι κάτοικοι, για να προστατευτούν από τις επιδροµές των πειρατών, µαζεύονταν στην ενδοχώρα. Όταν πέρασε ο κίνδυνος, άρχισαν σιγά σιγά να κατεβαίνουν στα πεδινά, που όσο να πεις, η καθηµερινότητα είναι λιγάκι πιο εύκολη και µε το πέρασµα του χρόνου ο οικισµός εγκαταλείφθηκε. Από την Κουµουστά ξεκινάει ένα µονοπάτι που καταλήγει στη δασική περιοχή των Πενταυλών, µια πανέµορφη πεζοπορική διαδροµή, που περνά από πηγές, καταρράκτες και πυκνό δάσος. Εµείς επιλέξαµε να πάµε οδικώς από τον δρόµο, που περνάει έξω από το χωριό.

Συναντηθήκαµε µε τον κύριο Γιάννη και την κόρη του ∆ήµητρα, τη  συντροφιά µας από το εργαστήρι αρχαίας λύρας και συνεχίσαµε όλοι µαζί µε το τζιπ. Είναι κι η µόνη εναλλακτική λύση να ανέβεις στο βουνό, αν δεν επιθυµείς να πεζοπορήσεις. Κάναµε µια µαγευτική διαδροµή µέσα από το δάσος, σταµατώντας κάθε λίγο, για να θαυµάσουµε πότε έναν καταρράκτη, πότε τις αστείρευτες τονικότητες του πράσινου, τα θεόρατα έλατα, τα κόκκινα πεσµένα φύλλα και όλα αυτά πασπαλισµένα µε την ελαφριά οµίχλη, που µετουσίωνε το τοπίο σε σκηνικό βγαλµένο από παραµύθι. Τα τελευταία 15 λεπτά της διαδροµής γίνονται αποκλειστικά µε τα πόδια, οπότε συνεχίσαµε πεζοί µέσα στο δάσος, παραδοµένοι στην αγκαλιά του βουνού, που µάγεψε κυριολεκτικά όλες τις αισθήσεις µας. Η εµπειρία απογειώθηκε, µόλις φτάσαµε στους Πενταυλούς και η ∆ήµητρα έπαιξε την αρχαία λύρα της µε συνοδεία τον φυσικό ήχο του νερού, που κατακρηµνιζόταν από τους βράχους. Κλείνω τα µάτια να κρατήσω τη στιγµή, ανοίγω τα ρουθούνια µου να χορτάσω φρέσκο αέρα. Σκέφτοµαι, πως δεν υπάρχουν λέξεις να περιγράψεις αυτή τη µαγεία της φύσης, την επαφή µε την ουσία, πρέπει µόνο να τη ζεις ξανά και ξανά.

info's

Εξαιρετική φιλοξενία από τον κύριο Ηλία Γιατράκο και τον Ξενώνα Ταλετόν στο Ξηροκάµπι. Πολυτέλεια, φιλική ατµόσφαιρά και θαλπωρή σε ένα υπέροχο παραδοσιακό κτίσµα του 19ου αιώνα φτιαγµένο οικολογικά από πέτρα και ξύλο. Πρότυπο υψηλής ενεργειακής αυτονοµίας, τα 10 του δωµάτια είναι διαφορετικά διακοσµηµένα µεταξύ τους ικανοποιώντας κάθε επισκέπτη. Στην πανέµορφη αυλή µπορείτε να γευθείτε ένα εξαιρετικό παραδοσιακό πρωινό. ∆ιαθέτει πισίνα µε pool bar και gourmet εστιατόριο, ενώ διοργανώνει µονοήµερες εκδροµές µε σε δηµοφιλείς προορισµούς της Πελοποννήσου. Τηλ.: 27310 35150, Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε., www.taleton.gr.

Για φαγητό η ταβέρνα Παραλία, στο Ξηροκάµπι θεωρείται µονόδροµος! Όµορφος, ζεστός χώρος και κουζίνα βασισµένη στις εξαιρετικές πρώτες ύλες, ιδίας παραγωγής. Ελαιόλαδο, κρασί και χοιρινό εκτροφής του ιδιοκτήτη Κώστα Κονίδη. Παραδοσιακές πίτες και ψωµί ψηµένα στον ξυλόφουρνο, ντόπια οπωροκηπευτικά και κρέατα στη λαδόκολλα. Θυµάρι, ρίγανη, φασκόµηλο, µέντα − δώρα του βουνού − αναµιγνύονται δηµιουργώντας αυθεντικές γεύσεις που σου µένουν αξέχαστες. Τηλ: 27310 35264, www.taverna-paralia.gr.

Το επισκέψιµο οικογενειακό Αγρόκτηµα Γκολέµη στην Παλαιοπαναγιά ξεκίνησε το 1997, διαθέτοντας σήµερα µια µεγάλη ποικιλία βιολογικών προϊόντων, νωπών και συσκευασµένων. Θα βρείτε φρέσκα φρούτα, λαχανικά, οπωροκηπευτικά και ελιές αλλά και χυµούς, σάλτσες, µαρµελάδες κι ευφάνταστα αλείµµατα, ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς κ.ά. Μπορείτε να περιηγηθείτε στις καλλιέργειες και να µάθετε πολλά κι ενδιαφέροντα για τη βιολογική γεωργία. Οι µικροί µας φίλοι θα µαγευτούν από την παρέα των ζώων του κτήµατος, ελαφάκια, αλογάκι, κότες, σκυλιά και παγώνια. Τηλ.: 6984 801583, www.ktimagolemi.com.

0
Shares